Jaka zaprawa do komina systemowego – kompleksowy przewodnik

Wybór odpowiedniej zaprawy do komina systemowego to kluczowa decyzja wpływająca na bezpieczeństwo i trwałość całej konstrukcji. Prawidłowo dobrana zaprawa zapewnia szczelność, odporność na wysokie temperatury oraz długotrwałą eksploatację systemu kominowego. W tym artykule przedstawiamy kompleksowe informacje o rodzajach zapraw, ich właściwościach oraz praktyczne wskazówki dotyczące wyboru najlepszego rozwiązania dla Twojego komina.

Rodzaje zapraw do kominów systemowych – którą wybrać?

Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów zapraw przeznaczonych do murowania kominów systemowych. Każda z nich charakteryzuje się odmiennymi właściwościami i jest zalecana do różnych zastosowań. Wybór odpowiedniej zaprawy zależy od typu komina, warunków eksploatacji oraz specyfiki projektu [1].

Różne rodzaje zapraw do kominów systemowych

Zaprawa KeraKom – specjalistyczne rozwiązanie

Zaprawa KeraKom to nowoczesne rozwiązanie dedykowane specjalnie do kominów systemowych. Jest to mieszanka zawierająca perlit, keramzyt i cement, co zapewnia doskonałe właściwości termoizolacyjne i odporność na ekstremalne temperatury. Zaprawa KeraKom wyróżnia się następującymi cechami:

  • Odporność na temperatury do 1200°C
  • Doskonała izolacja termiczna
  • Wysoka mrozoodporność (ponad 50 cykli)
  • Zwiększona przyczepność do pustaków kominowych
  • Szybkie wiązanie – możliwość murowania w temperaturze od 5°C

Zaprawa KeraKom jest szczególnie polecana do nowoczesnych kominów systemowych, gdzie wymagana jest najwyższa jakość i bezpieczeństwo. Jej cena jest wyższa niż tradycyjnych zapraw, ale rekompensują to doskonałe parametry techniczne i trwałość [2].

Zaprawa cementowa do murowania komina

Tradycyjna zaprawa cementowa to rozwiązanie często stosowane do murowania kominów z cegły. Charakteryzuje się wysoką wytrzymałością i odpornością na warunki atmosferyczne. Zaprawa cementowa sprawdza się zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków.

Proces przygotowania zaprawy cementowej do murowania komina systemowego

Przygotowanie zaprawy cementowej do murowania komina

Główne zalety zaprawy cementowej:

  • Wysoka wytrzymałość mechaniczna
  • Dobra odporność na warunki atmosferyczne
  • Łatwość przygotowania i aplikacji
  • Przystępna cena
  • Szeroka dostępność

Warto jednak pamiętać, że zaprawa cementowa ma niższe parametry odporności termicznej niż specjalistyczne zaprawy kominowe, co może być istotne przy kominach narażonych na bardzo wysokie temperatury [3].

Zaprawa wapienna i wapienno-cementowa

Zaprawa wapienna i wapienno-cementowa to tradycyjne rozwiązania, które charakteryzują się większą elastycznością niż czysto cementowe. Zaprawy te pomagają regulować wilgotność i są często stosowane w tradycyjnym budownictwie.

Charakterystyka zapraw wapiennych:

  • Zwiększona elastyczność
  • Zdolność do regulacji wilgotności
  • Mniejsza skłonność do pękania
  • Dobra przyczepność do podłoża
  • Tradycyjny wygląd

Zaprawy wapienne są rzadziej stosowane w nowoczesnych kominach systemowych, ale mogą być dobrym wyborem przy renowacji starszych konstrukcji kominowych [1].

Klej do cegły szamotowej – alternatywa dla zaprawy

Klej do cegły szamotowej to specjalistyczny produkt przeznaczony do łączenia elementów narażonych na ekstremalne temperatury. Jest szczególnie przydatny przy budowie wewnętrznych wykładzin kominów i palenisk.

Klej do cegły szamotowej używany przy budowie komina systemowego

Aplikacja kleju do cegły szamotowej

Główne zalety kleju szamotowego:

  • Wyjątkowa odporność na bardzo wysokie temperatury (nawet do 1600°C)
  • Doskonała przyczepność do materiałów ogniotrwałych
  • Wysoka wytrzymałość mechaniczna po utwardzeniu
  • Odporność na szoki termiczne
  • Łatwość aplikacji

Klej szamotowy jest idealnym rozwiązaniem do miejsc bezpośrednio narażonych na działanie ognia i wysokich temperatur. Może być stosowany jako uzupełnienie tradycyjnej zaprawy przy budowie komina systemowego [4].

Właściwości zapraw do kominów – na co zwrócić uwagę?

Wybierając zaprawę do komina systemowego, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych parametrów, które determinują jej przydatność i trwałość w specyficznych warunkach pracy komina.

Badanie właściwości zaprawy do komina systemowego w laboratorium

Badanie właściwości zapraw kominowych

Odporność termiczna – kluczowy parametr

Odporność na wysokie temperatury to najważniejsza cecha zaprawy do komina systemowego. Materiał powinien wytrzymywać temperatury co najmniej 1000°C, a w przypadku kominów do kotłów na paliwa stałe nawet wyższe. Zaprawa musi zachowywać swoje właściwości mechaniczne i nie kruszyć się pod wpływem długotrwałego działania wysokiej temperatury [2].

Mrozoodporność i odporność na warunki atmosferyczne

Komin systemowy jest narażony na zmienne warunki atmosferyczne, dlatego zaprawa musi charakteryzować się wysoką mrozoodpornością. Dobrej jakości zaprawa powinna wytrzymać minimum 50 cykli zamrażania i rozmrażania bez utraty swoich właściwości. Jest to szczególnie istotne w przypadku kominów zewnętrznych lub przechodzących przez nieogrzewane pomieszczenia [5].

ParametrWartość minimalnaWartość zalecanaZnaczenie
Odporność termiczna1000°C1200°CBezpieczeństwo pożarowe
Mrozoodporność25 cykli50+ cykliTrwałość w zmiennych warunkach
Wytrzymałość na ściskanieM10M15Stabilność konstrukcji
Przyczepność0,5 MPa0,8+ MPaTrwałość połączeń
ElastycznośćŚredniaWysokaKompensacja naprężeń termicznych

Przyczepność i wytrzymałość mechaniczna

Przyczepność zaprawy do elementów komina systemowego ma kluczowe znaczenie dla stabilności całej konstrukcji. Wartość przyczepności powinna wynosić minimum 0,5 MPa. Równie ważna jest wytrzymałość na ściskanie, która determinuje odporność na obciążenia mechaniczne. Zalecana klasa wytrzymałości to minimum M10 [3].

Elastyczność i odporność na pękanie

Komin systemowy podlega naprężeniom termicznym związanym z cyklicznym nagrzewaniem i stygnięciem. Dobra zaprawa powinna charakteryzować się odpowiednią elastycznością, która pozwala na kompensację tych naprężeń bez pękania. Jest to szczególnie istotne w przypadku kominów pracujących w zmiennych warunkach temperaturowych [1].

Jak przygotować zaprawę do murowania komina systemowego?

Prawidłowe przygotowanie zaprawy ma kluczowe znaczenie dla trwałości i bezpieczeństwa komina systemowego. Proces ten wymaga przestrzegania kilku istotnych zasad.

Proces mieszania zaprawy do komina systemowego z dokładnym odmierzaniem składników

Prawidłowe mieszanie zaprawy do komina systemowego

Proporcje i mieszanie

Przygotowanie zaprawy rozpocznij od dokładnego odmierzenia składników zgodnie z instrukcją producenta. W przypadku gotowych mieszanek kluczowe jest zachowanie właściwej proporcji wody do suchej zaprawy. Temperatura wody powinna wynosić 15-20°C, co zapewnia optymalne warunki wiązania.

Mieszanie najlepiej wykonywać mechanicznie przy użyciu mieszadła wolnoobrotowego przez minimum 5 minut. Po wstępnym wymieszaniu zaleca się odczekać około 5 minut i ponownie przemieszać zaprawę, co poprawia jej właściwości robocze [6].

Konsystencja i czas wykorzystania

Konsystencja zaprawy musi być odpowiednio plastyczna – zbyt rzadka zaprawa będzie spływać z elementów, a zbyt gęsta utrudni murowanie i może nie zapewnić odpowiedniej przyczepności. Gotową zaprawę należy wykorzystać w czasie określonym przez producenta, zazwyczaj jest to od 2 do 3 godzin od momentu przygotowania.

Sprawdzanie odpowiedniej konsystencji zaprawy do komina systemowego

Sprawdzanie odpowiedniej konsystencji zaprawy

Praktyczne wskazówki dotyczące przygotowania zaprawy:

  • Zawsze sprawdzaj datę przydatności zaprawy przed użyciem
  • Używaj czystych narzędzi i pojemników do mieszania
  • Odmierzaj składniki z dokładnością do 5%
  • Mieszaj mechanicznie dla uzyskania jednorodnej konsystencji
  • Przygotowuj taką ilość zaprawy, którą wykorzystasz w zalecanym czasie
  • Nie dodawaj wody do zaprawy, która zaczęła wiązać

Przed rozpoczęciem murowania zwilż elementy komina systemowego, co zapobiegnie zbyt szybkiemu oddawaniu wody przez zaprawę. Zaprawę nakładaj równomierną warstwą o grubości 10-12 mm, a nadmiar usuwaj na bieżąco [5].

Murowanie komina systemowego – praktyczne porady

Proces murowania komina systemowego wymaga precyzji i przestrzegania określonych zasad. Prawidłowa technika murowania ma kluczowe znaczenie dla trwałości i bezpieczeństwa całej konstrukcji.

Proces murowania komina systemowego z użyciem specjalistycznej zaprawy

Prawidłowa technika murowania komina systemowego

Przygotowanie podłoża

Przed rozpoczęciem murowania należy odpowiednio przygotować podłoże. Fundament pod komin systemowy powinien być równy, stabilny i zaizolowany przeciwwilgociowo. Pierwszą warstwę pustaków kominowych układa się na zaprawie wyrównującej, która kompensuje ewentualne nierówności podłoża [7].

Technika murowania

Murowanie komina systemowego polega na układaniu kolejnych warstw pustaków kominowych z zastosowaniem odpowiedniej zaprawy. Zaprawę nakłada się równomiernie na całą powierzchnię styku elementów, zwracając szczególną uwagę na dokładne wypełnienie wszystkich połączeń.

Kluczowe zasady murowania komina systemowego:

  • Zachowaj pion i poziom każdego elementu – regularnie sprawdzaj za pomocą poziomicy i pionu
  • Utrzymuj jednakową grubość spoin (10-12 mm)
  • Dokładnie wypełniaj zaprawą wszystkie połączenia
  • Usuwaj nadmiar zaprawy na bieżąco
  • Przestrzegaj zaleceń producenta dotyczących kolejności montażu elementów
  • Zachowaj odpowiednie dylatacje przy przejściach przez stropy i dachy

Podczas murowania komina z cegły klinkierowej szczególną uwagę należy zwrócić na estetykę spoin. Zaprawę do murowania cegły klinkierowej dobiera się tak, aby była odporna na warunki atmosferyczne i pasowała kolorystycznie do cegieł [4].

Murowanie komina z cegły klinkierowej z użyciem specjalistycznej zaprawy

Murowanie komina z cegły klinkierowej

Zaprawa do tynkowania komina – wewnątrz i na zewnątrz

Tynkowanie komina to ważny etap wykończeniowy, który ma znaczenie zarówno estetyczne, jak i praktyczne. Odpowiednio dobrana zaprawa tynkarska zapewnia ochronę konstrukcji komina przed warunkami atmosferycznymi oraz poprawia jego izolacyjność termiczną.

Proces tynkowania komina systemowego na zewnątrz budynku

Tynkowanie komina systemowego na zewnątrz

Zaprawa do tynkowania komina na zewnątrz

Do tynkowania komina na zewnątrz budynku stosuje się zaprawy o zwiększonej odporności na warunki atmosferyczne. Zaprawa taka powinna charakteryzować się:

  • Wysoką mrozoodpornością
  • Odpornością na działanie wody i wilgoci
  • Paroprzepuszczalnością
  • Elastycznością kompensującą naprężenia termiczne
  • Dobrą przyczepnością do podłoża

Popularne zaprawy do tynkowania kominów na zewnątrz to zaprawy cementowo-wapienne z dodatkami hydrofobizującymi oraz specjalistyczne zaprawy tynkarskie przeznaczone do obiektów narażonych na zmienne warunki atmosferyczne, jak np. zaprawa tynkarska Kreisel 560 [3].

Zaprawa do tynkowania komina wewnątrz

Tynkowanie komina wewnątrz budynku wymaga zastosowania zaprawy o nieco innych właściwościach. Kluczowe parametry to:

  • Odporność na podwyższone temperatury
  • Dobra paroprzepuszczalność
  • Odporność na pękanie
  • Łatwość aplikacji
  • Możliwość wykończenia różnymi materiałami dekoracyjnymi

Do tynkowania kominów wewnątrz pomieszczeń często stosuje się tradycyjne zaprawy cementowo-wapienne lub gotowe mieszanki tynkarskie o podwyższonej odporności termicznej. Ważne jest, aby zaprawa była kompatybilna z materiałem, z którego wykonany jest komin [7].

Tynkowanie komina systemowego wewnątrz budynku

Tynkowanie komina systemowego wewnątrz budynku

Przed tynkowaniem komina należy odpowiednio przygotować podłoże – oczyścić je, wyrównać i zagruntować. Grubość tynku powinna wynosić od 10 do 15 mm, a w przypadku tynków wielowarstwowych każdą warstwę należy odpowiednio przygotować przed nałożeniem kolejnej [5].

Zalecenia producentów kominów systemowych

Producenci kominów systemowych często zalecają stosowanie dedykowanych zapraw, które są kompatybilne z ich produktami. Przestrzeganie tych zaleceń ma kluczowe znaczenie dla zachowania gwarancji i zapewnienia bezpieczeństwa całego systemu.

Dedykowane zaprawy do kominów systemowych różnych producentów

Dedykowane zaprawy do kominów systemowych

Najważniejsze zalecenia producentów:

  • Stosowanie wyłącznie zapraw dedykowanych lub dopuszczonych przez producenta
  • Przestrzeganie instrukcji przygotowania i aplikacji zaprawy
  • Zachowanie odpowiednich proporcji składników
  • Stosowanie zaprawy w odpowiednich warunkach temperaturowych
  • Przestrzeganie czasu przydatności zaprawy po rozrobieniu
  • Stosowanie kompletnych systemów od jednego producenta

Użycie niewłaściwej zaprawy może skutkować utratą gwarancji na cały system kominowy. Ponadto, może prowadzić do poważnych problemów eksploatacyjnych, takich jak nieszczelności, pękanie czy nawet zagrożenie pożarowe [2].

ProducentZalecany typ zaprawyKluczowe parametryZastosowanie
SchiedelZaprawa SchiedelOdporność do 1200°C, mrozoodpornośćWszystkie systemy kominowe Schiedel
LeierZaprawa KeraKomTermoizolacyjność, odporność na wysokie temperaturyKominy systemowe Leier
PlewaZaprawa Plewa-mixElastyczność, odporność na szoki termiczneSystemy kominowe Plewa
IBFZaprawa IBFWysoka przyczepność, odporność na wilgoćKominy IBF

Warto podkreślić, że odpowiedzialność za prawidłowe działanie systemu kominowego ponosi wykonawca. Dlatego tak ważne jest stosowanie się do zaleceń producenta i używanie materiałów zgodnych z dokumentacją techniczną [6].

Wymagania techniczne dla zapraw kominowych

Zaprawy stosowane do murowania kominów systemowych muszą spełniać określone normy i posiadać odpowiednie certyfikaty. Te wymagania techniczne gwarantują bezpieczeństwo i trwałość konstrukcji kominowej.

Certyfikaty i normy dla zapraw do kominów systemowych

Certyfikaty i dokumentacja techniczna zapraw kominowych

Normy i certyfikaty

Wszystkie zaprawy do kominów systemowych muszą spełniać wymagania określone w normach:

  • PN-EN 998-2 – Wymagania dotyczące zapraw do murów
  • PN-EN 13063 – Systemy kominowe z ceramicznymi kanałami wewnętrznymi
  • PN-EN 1443 – Kominy – Wymagania ogólne

Każda zaprawa powinna posiadać deklarację właściwości użytkowych oraz certyfikaty zgodności wydane przez akredytowane jednostki badawcze. W przypadku zapraw stosowanych wewnątrz budynków wymagany jest również atest higieniczny [1].

Dokumentacja techniczna

Dokumentacja techniczna zaprawy do komina systemowego powinna zawierać szczegółowe informacje dotyczące:

  • Parametrów technicznych (wytrzymałość, odporność termiczna, mrozoodporność)
  • Zakresu zastosowania
  • Sposobu przygotowania i aplikacji
  • Warunków przechowywania i transportu
  • Okresu przydatności do użycia
  • Środków bezpieczeństwa podczas stosowania

Producent jest zobowiązany do określenia zakresu temperatur aplikacji i eksploatacji zaprawy. Dokumentacja powinna być dostępna w języku polskim i zawierać wszystkie niezbędne informacje dla wykonawcy [3].

Badanie parametrów technicznych zaprawy do komina systemowego

Badanie parametrów technicznych zapraw kominowych

Przestrzeganie wymagań technicznych i stosowanie certyfikowanych zapraw jest nie tylko wymogiem formalnym, ale przede wszystkim gwarancją bezpieczeństwa użytkowania komina. Warto zawsze sprawdzać, czy wybrana zaprawa posiada wszystkie niezbędne dokumenty i spełnia wymagane normy [7].

Podsumowanie – jak wybrać najlepszą zaprawę do komina systemowego?

Wybór odpowiedniej zaprawy do komina systemowego to decyzja, która ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i trwałości całej konstrukcji. Podsumowując najważniejsze informacje zawarte w artykule, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów.

Gotowy komin systemowy wymurowany z użyciem odpowiedniej zaprawy

Prawidłowo wymurowany komin systemowy

Najważniejsze kryteria wyboru zaprawy do komina systemowego:

  • Odporność na wysokie temperatury – minimum 1000°C, a najlepiej 1200°C
  • Mrozoodporność – minimum 50 cykli zamrażania i rozmrażania
  • Klasa wytrzymałości – minimum M10
  • Przyczepność – minimum 0,5 MPa
  • Elastyczność kompensująca naprężenia termiczne
  • Zgodność z zaleceniami producenta systemu kominowego
  • Posiadanie niezbędnych certyfikatów i atestów

Nowoczesna zaprawa KeraKom oraz specjalistyczne zaprawy dedykowane do kominów systemowych oferują najlepsze parametry techniczne i są zalecane przez większość producentów. Tradycyjne zaprawy cementowe i wapienne mogą być stosowane w określonych przypadkach, ale zawsze należy upewnić się, że spełniają wymagania techniczne dla danego typu komina [2].

Prawidłowe przygotowanie i aplikacja zaprawy, zgodnie z zaleceniami producenta, mają równie istotne znaczenie jak wybór odpowiedniego materiału. Przestrzeganie zasad murowania i tynkowania komina systemowego zapewnia jego wieloletnią, bezawaryjną pracę [5].

Pamiętaj, że stosowanie dedykowanych zapraw systemowych to nie tylko wymóg gwarancyjny, ale przede wszystkim gwarancja bezpieczeństwa użytkowania komina. Inwestycja w wysokiej jakości materiały zwraca się w postaci trwałej i bezpiecznej konstrukcji kominowej [7].

Najczęściej zadawane pytania

Czy można użyć zwykłej zaprawy murarskiej do komina systemowego?

Nie zaleca się stosowania zwykłej zaprawy murarskiej do komina systemowego. Standardowe zaprawy nie posiadają odpowiedniej odporności na wysokie temperatury (minimum 1000°C) oraz mogą nie spełniać innych wymagań technicznych, takich jak mrozoodporność czy elastyczność. Użycie niewłaściwej zaprawy może prowadzić do uszkodzenia komina, utraty gwarancji, a w skrajnych przypadkach stanowić zagrożenie pożarowe. Zawsze należy stosować zaprawy dedykowane do kominów systemowych, zalecane przez producenta danego systemu.

Jaka jest różnica między zaprawą KeraKom a tradycyjną zaprawą cementową?

Zaprawa KeraKom to specjalistyczny produkt dedykowany do kominów systemowych, który różni się od tradycyjnej zaprawy cementowej kilkoma kluczowymi parametrami. Główne różnice to:

  • Wyższa odporność termiczna – KeraKom wytrzymuje temperatury do 1200°C, podczas gdy tradycyjna zaprawa cementowa ma znacznie niższą odporność
  • Lepsze właściwości termoizolacyjne dzięki dodatkowi perlitu i keramzytu
  • Wyższa elastyczność, która lepiej kompensuje naprężenia termiczne
  • Większa mrozoodporność – ponad 50 cykli
  • Specjalne dodatki poprawiające przyczepność do pustaków kominowych

Zaprawa KeraKom jest droższa od tradycyjnej zaprawy cementowej, ale zapewnia znacznie lepsze parametry techniczne i większe bezpieczeństwo.

Jak sprawdzić, czy zaprawa do komina systemowego jest odpowiedniej jakości?

Aby sprawdzić jakość zaprawy do komina systemowego, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów:

  • Sprawdź, czy zaprawa posiada deklarację właściwości użytkowych oraz certyfikaty zgodności z normami PN-EN 998-2 i PN-EN 13063
  • Upewnij się, że zaprawa jest zalecana przez producenta Twojego systemu kominowego
  • Sprawdź parametry techniczne, szczególnie odporność termiczną (minimum 1000°C), mrozoodporność (minimum 50 cykli) oraz klasę wytrzymałości (minimum M10)
  • Zwróć uwagę na datę produkcji i termin przydatności – przeterminowana zaprawa może nie spełniać deklarowanych parametrów
  • Kupuj zaprawy od renomowanych producentów i w sprawdzonych punktach sprzedaży

Prawidłowo przygotowana zaprawa powinna mieć jednolitą konsystencję, bez grudek i zbryleń. Po rozrobieniu powinna być plastyczna i łatwa w aplikacji.

Jaką zaprawę wybrać do murowania komina z cegły klinkierowej?

Do murowania komina z cegły klinkierowej należy stosować specjalistyczną zaprawę do klinkieru, która charakteryzuje się:

  • Podwyższoną odpornością na warunki atmosferyczne
  • Niską nasiąkliwością
  • Odpornością na wykwity
  • Trwałością koloru
  • Odpowiednią wytrzymałością mechaniczną

Zaprawy do klinkieru dostępne są w różnych kolorach, co pozwala na dopasowanie ich do koloru cegieł. Przy wyborze zaprawy warto zwrócić uwagę na jej mrozoodporność oraz odporność na działanie wody i wilgoci. Dla kominów narażonych na wysokie temperatury należy upewnić się, że zaprawa posiada odpowiednią odporność termiczną. Niektórzy producenci oferują specjalne zaprawy do klinkieru z dodatkami zwiększającymi ich odporność na wysokie temperatury, które są dedykowane do murowania kominów.

Ile zaprawy potrzebuję do wymurowania komina systemowego?

Ilość zaprawy potrzebnej do wymurowania komina systemowego zależy od kilku czynników:

  • Wymiarów komina (przekrój i wysokość)
  • Rodzaju systemu kominowego (wielkość pustaków)
  • Grubości spoin (zazwyczaj 10-12 mm)
  • Wydajności zaprawy (podawanej przez producenta)

Orientacyjnie, do wymurowania komina systemowego o wysokości 6 metrów i przekroju 36×36 cm potrzeba około 50-60 kg suchej zaprawy. Warto jednak zawsze zakupić zapas około 10-15% powyżej wyliczonej ilości, aby uniknąć sytuacji, w której zabraknie materiału podczas pracy. Dokładne wyliczenia najlepiej przeprowadzić na podstawie danych technicznych konkretnego systemu kominowego oraz wydajności wybranej zaprawy, które powinny być podane przez producenta.

Źródła

[1] https://systemykominowe-rauch.pl/zaprawa-do-murowania-komina-systemowego-poradnik-eksperta-i-ceny-robocizny/

[2] https://systemykominowe-rauch.pl/czym-najlepiej-wymurowac-komin-systemowy-kompletny-poradnik-dla-budujacych/

[3] https://tryszczyn.pl/jaka-zaprawe-do-komina-systemowego-wybrac-rodzaje-i-wlasciwosci

[4] https://budujemydom.pl/budowa/komin-i-wentylacja/a/13985-jak-wykonac-komin-murowany

[5] https://kb.pl/porady/jak-wymurowac-komin-systemowy-krok-po-kroku/

[6] https://www.muratorplus.pl/technika/kominy-i-wentylacja/jaka-zaprawa-do-komina-systemowego-aa-dMrF-Nz2g-JmHW.html

[7] https://www.budujemydom.pl/budowa/komin-i-wentylacja/a/13985-jak-wykonac-komin-murowany